Arsinoe / Maraş Tepesi

Eski Çağ coğrafyacısı Strabon, burayla ilgili bilgileri aktarırken; “Anemurium’dan sonra ilk kent olan Nagidos’a sonra bir demir atma yeri bulunan Arsinoe’ye gelinir” demektedir. Şehrin kuruluşu hakkında ve komşu Nagidos Kenti ile ilişkileri hakkındaki bigiyi yine Mersin Müzesi’nde sergilenen yazıttan öğrenmekteyiz. Bu yazıttan, şehrin ilk kez İ.Ö. 270 yıllarında Aspendoslu Aetos’un zamanında kurulduğu anlaşılmaktadır. Aetos’un, Mısır kralı II. Ptolemais’in karısı aynı zamanda kızkardeşi adına kurduğu bu kent, kral, karısı ve kız kardeşinin “Kutsal Kenti” olarak anılmıştır. Akdeniz kıyılarında kurulan birçok şehre Arsinoe adı verilmiştir. Bilinen dört Arsinoe antik kenti içinden Bozyazı’da bulunan Arsinoe kenti, II. Arsinoe adına inşa edilmiştir. Yazıtta komşu kent Nagidos’la aralarında çıkan sınır anlaşmazlığının giderildiği ve iki nüsha hazırlanan yazıtın Nagidos’ta Afrodit Tapınağı’na, Arsinoe’de ise kapalı kutsal bir alana yerleştirildiğinden bahsedilmektedir.

Doğu -batı limanları bulunan Arsinoe’nin çevresinde arazinin eğimine uyan kale surları yer almaktadır. Bunlardan kulelerle takviyelendirilmiş olan batı duvarları oldukça sağlam durumdadır. Antik kent içinde birçok yapı kalıntısı tamamen tahrip olmuştur. Anemurium’da gördüğümüz mezar yapılarını andıran iki katlı, tonozlu, bazılarının üst örtülerinin mozaiklerle süslü olduğu mezar yapıları burada da dikkat çekmektedir. Erken Bizans Dönemi’ne ait sadece temel izleri kalmış üç kilise tespit edilmiştir. Ören yerinin kuzeydoğusunda bulunan kilise ile doğusunda bulunan kesme ve moloz taştan inşa edilmiş bazilika, plan özelliklerini koruyarak zamanımıza kadar gelmiştir. Yan yana sıralanmış Roma-Erken Bizans Dönemleri’ne ait evler vardır. Ancak bunların arasında net bir şekilde Roma Evi diyebileceğimiz yapılar yoktur. Arsinoe 6'ncı yüzyıl başlarında piskoposluk olmuştur. Erken Orta Çağ’da terk edilmiş ve tekrar yerleşim görmemiştir.