Gezilecek yerler

Şanlıurfa gezilecek yerler

60 nokta; her biri açıklaması, ne kadar sürdüğü ve haritadaki yeriyle.

Kısaca

Şanlıurfa sınırlarında toroti kataloğunda açıklamalı 60 gezi noktası bulunuyor. En sık öne çıkan başlıklar: Tarih, Yerel kültür, İnanç mirası, Doğa.

Şanlıurfa ilçeleri

Eyyübiye (48)Haliliye (16)

Çemdin Kale

Şanlıurfa- Viranşehir karayolunun 61 km sinden güneye saparak 9 km lik bir mesafeden sonra ulaşılan tarihi bir kaledir. Büyük bir kayalık tepe üzerine inşa edilen etrafı derin savunma hendeği ile çevrili bu kalenin, Eyyubiler döneminde savunma ve konaklama amaçlı olarak yapıldığı tahmin edilmektedir. Çimdin kalenin batı daki girişi altında büyük mağaralar yer alır. Memlükler döneminde restore edilen ve günümüzde harap bir vaziyette olan kale üzerinde bir su kuyusu da bulunur.

60 dakika

Kapalı Çarşı (Sipahi Pazarı)

Gümrük Hanı'nın batısına bitişik olarak inşa edilmiş, bir kapalı çarşıdır. Gümrük Han’ı ile aynı tarihte hana gelenlerin hayvanlarının barınması için yaptırılmış olduğu tahmin edilmektedir. 1997 yılında Şanlıurfa Valiliğince restore edilen çarşı günümüzde Halı-kilim-keçe türü yaygıların satıldığı çarşı olarak kullanılmaktadır. Yerden yarım metre yükseklikte karşılıklı dükkânlar yer alır. Dört kapısı vardır.

60 dakika

Mevlevihane Cami

Göbekli Tepe, dünyanın bilinen en eski kült yapılar topluluğudur. Bu yapıların ortak özelliği, T biçimindeki 10 – 12 dikilitaş yuvarlak planda dizilmiş, araları taş duvarla örülmüştür. Bu yapının merkezinde daha yüksek boyda iki dikilitaş karşılıklı olarak yerleştirilmiştir. Bu dikilitaşların çoğu üzerinde insan, el ve kol, çeşitli hayvan ve soyut semboller, kabartma ya da oyularak betimlenmiştir.

30 dakika

Germuş Kilisesi

Germuş kilisesi, merkezin 10 km kuzeydagusunda Germuş dağlarının, eteklerinde kurulan germuş köyünde yer alır. Köyün buğünkü ismi dağeteği dir . 19.yy'da yapıldığı tahmin edilmektedir. Kilise alanı, bir akarsu, bir kilise (aziz yakup ) kilisesi ve kilisenin toplantı meydanından oluşur. Kilise, taştan ve iki katlı olarak inşa edilmiştir.

60 dakika

Gologoç Harabeleri

Hristiyanlığın ilk dönemlerinde M.S. IV. ve V. yüzyılda inzivaya çekilen binlerce keşiş tarafından konaklamak için inşa edildiği tahmin ediliyor. Günümüze blok şeklindeki kalker taşlarından oluşan yapılara ait temel kalıntıları ve silmeli büyük bir kemer kalıntısı ulaştı.

30 dakika

Balıklı Göl (Halil-ür Rahman)

"Şanlıurfa şehir merkezinin güneybatısında yer alan ve İbrahim Peygamberin ateşe atıldığında düştüğü yer olarak bilinen bu iki göl, kutsal balıkları ve çevrelerindeki tarihi eserler ile Şanlıurfa'nın en çok ziyaretçi çeken yerlerindendir.

60 dakika

Urfa Kalesi

Şanlıurfa'nın simgesi Balıklıgöl Yerleşkesi civarında yer alan ve M.S. 812-814 arasında Abbasiler döneminde yapıldığı tahmin edilen Urfa Kalesi, yürütülen kazı çalışmalarıyla gün yüzüne çıkarılıyor.

60 dakika

Reji Kilisesi (Mar Petrus - Mar Paulos Kilisesi)

Şanlıurfa Nimetullah Mahallesi, Ellisekiz Meydanı mevkiindedir. 1861 yılında inşa edilen Kilise, Hz. İsa'nın iki havarisinin anısına inşa edildiğinden onların ismini taşır. Urfalı Süryanilerin 1924 yılında Haleb'e göç edişlerine kadar kilise ve medrese olarak kullanılmıştır. Kilise ve etrafındaki yapılar, 1998 ve 2010 yılları arasında Şanlıurfa Valiliğince restore edilmiş olup “Vali Kemalettin Gazezoğlu Kültür Merkezi” adıyla hizmet vermektedir.

30 dakika

Bazda Mağaraları

Bazda Mağaraları, Harran-Han el-Ba'rur yolunun 15. km. sinden itibaren yolun her iki tarafında tarihi taş ocakları bulunmaktadır. Bazda mağaraları 19.km.de yolun sağındadır. "Bazda", "Albazdu", "Elbazde" veya "Bozdağ Mağaraları" adıyla bilinir ve tanınır. Bölgenin en önemli ve en güzel görüntüye sahip taş ocağıdır. Çok geniş bir alana yayılan dağın dış cephelerinde taş kesilmesi nedeniyle büyük oyuklar meydana gelmiştir.

120 dakika

Senemığar (Senem Mağara-Sanem Mağara)

Uygarlığın Doğduğu Şehir Şanlıurfa'nın Viranşehir yolu üstü Viranşehir'e 20 kilometre kala ve Tek Tek Dağlarının 15 kilometre batısında yer alan Büyük Senem Mığar Köyü'ndeki mevcut mimari kalıntılar, kayadan oyma yapıların kaderine terk edildiği görüldü. Hıristiyanlığın ilk yüzyıllarında önemli bir merkez olan mağara kilisede şuan yöre sakinleri kalıyor.

60 dakika

Birecik kalesi

"Birecik Kalesi kentteki önemli tarihsel yapılardandır. Asurlar zamanında yapılmış çeşitli dönemlerde onarımdan geçmiştir. Büyük kesme taşlardan yapılmış yüksekliği 30-40 m’ yi bulan duvarları üstünde 12 burç bulunmaktadır.

60 dakika

Firfirli Cami/ On İki Havari Kilisesi/ Aziz Havariler Kilisesi

Fırfırlı Cami, Şanlıurfa kent merkezinde Vali Fuat Caddesi üzerinde yer almaktadır. Kilise olarak inşa edilen yapının esas adı On İki Havari Kilisesi olup Aziz Havariler Kilisesi olarak da anılmaktadır. Kitabesi bulunmadığı için inşa tarihi bilinmemektedir. Murat Öcal Kaynaklara göre Van ilindeki tarihi Varak Manastırı’nda bulunan ve Hristiyanlık açısından büyük önem taşıyan Varak Haçı, 1092 yılında Urfa’ya getirilerek bu kiliseye konulmuştur. Murat Öcal Osmanlı döneminde.

45 dakika

Şuayb Antik Kenti (Şuayip Şehri)

Şanlıurfa şehir merkezine 80 kilometre uzaklıktaki Şuayb Antik Kenti, Geç Roma döneminde (MS 4-5. yüzyıl) kurulduğu düşünülen bir yerleşim yeridir. Murat Öcal Oldukça geniş bir alana yayılan bu tarihî kentin etrafı, yer yer izleri görülen surlarla çevrilidir. Kent merkezinde çok sayıdaki kaya mezarı üzerine kesme taşlardan yapılar inşa edilmiştir. Tamamı yıkılmış olan bu yapıların bazı duvar ve temel kalıntıları günümüze kadar gelebilmiştir. Murat Öcal Söz konusu.

45 dakika

Ulu Camii

Cami, şehir merkezinde Divanyolu Caddesi’nde yer alır. Yapım tarihi belirlenemeyen, "Kızıl Kilise" olarak adlandırılan eski bir kilisenin yerine inşa edilmiştir. Eski yapıya ait avlu duvarları, sütunlar, sütun başlıkları ve çan kulesi halen mevcuttur. Caminin inşa kitabesi bulunmamaktadır. Bu yüzden kim tarafından ve ne zaman yapıldığı kesin olarak bilinmemektedir. 1170-1175 yıllarında Zengiler tarafından yaptırıldığı tahmin edilmektedir. Kitabelere göre Ulu Camii; 1684,.

45 dakika

Kara Musa Cami

Cami, Beykapısı Mahallesi’nde yer almakta olup altı kitabesi bulunmaktadır. Maalesef camiyi yaptıran ve adını veren "Kara Musa" ismine kitabelerde rastlanamamıştır. Çünkü camiyi her tamir eden zat, yapıya kendi kitabesini yerleştirmiş ve önceki kitabeyi söktürmüştür. Böylece Urfadaki birçok eski camide olduğu gibi bu camide de eski kitabeler kaybolmuştur. Aslında Kara Musa Camii’ni 1552 tarihinde Kara Musa adında bir zat yaptırmıştır. Caminin batısı pencere altı.

45 dakika

Kutbeddin Cami

Kutbeddin Camii, Demokrasi Caddesi (Oniki Eylül Caddesi) üzerindedir. Üç kitabesi vardır. Caminin eyvanındaki pencerenin üstündeki kitabesinde Bican Ağa ve Osman Ağa isimleri yazılıdır. Bican Ağa tamiri yapan kişi olarak öne çıkmaktadır. Onarım tarihi olarak 1876 ( hicri1293) yılı verilmiştir. Manzumeyi Şair Muhlis yazmıştır. Kutbeddin Camii doğu kapısı iç kitabesinde “Bunun ustasına yüz binlerce aferinler olsun, sadakatle yapılmasına çok çalıştı. Her gece ve gündüz.

45 dakika

Mevlid-i Halil Camii

Mevlid-i Halil Camii, Dergâh Platosu içerisinde, Balıklıgöl civarında yer alır. Mevlid, “kutlu doğum” demektir. Hz. İbrahim Peygamberin yanı başındaki mağarada doğduğuna inanıldığından, camiye Mevlid-i Halil Camii adı verilmiştir. Mevcut kaynaklara göre yapı beş büyük evre geçirmiştir. İlk olarak Seleukoslar Dönemi'nde alana bir tapınak yapılır. Yahudilik döneminde aynı alanda bir havranın varlığından bahsedilir. Hristiyanlığın ilk dönemlerinde, MS 150 yılında, aynı alana.

45 dakika

Attar Pazarı Camii

Pazar Camii olarak bilinen yapı Haşimiye Meydanı’ndadır. Adını çarşı girişinde bulunan Attar Pazarı’ndan almıştır. Oysa yapının asıl ismi Tarihli Camii ve Hoca Ahmed Camii’dir. Yazılı kaynaklarda yapının Urfa'nın eski camilerinden biri olduğu belirtilse de inşa tarihini veren kitabe tespit edilememiştir. Mevcut yapıda altı adet kitabe bulunmaktadır. Caminin mimber girişi üzerindeki kitabede hicri 1275 (Miladi 1858) tarihi okunup mimberin camiyi dar ettiği, bu yüzden duvar.

45 dakika

Çakeri Cami

Çakeri Camii, Türkmeydanı Mahallesi’nde beş kitabesi bulunan bir camidir. “Cakeri” köle demektir. Halil ür-Rahman Gölü’nden çıkan su, buraya kadar yeraltından gelmektedir. Bu su, eskiden şehrin bitiminde yer alan bahçelere kadar akardı. Gelen su bu arada Çakeri Camii'nin mihrabı altından geçerdi. Ancak günümüzde gelişen yapılaşmaya binaen bu manzarayı görmek mümkün değildir. Son cemaat yerinin sağ köşesindeki kitabede; caminin tamiratının Muhammed oğlu Hacı Ali'nin yardımı.

45 dakika

Nimetullah Camii / Ak Camii

Nimetullah Mahallesi’nde, Ellisekiz Meydanı’nda yer alır. 1500’lü yıllarda Urfa sancak beylerinden Nimetullah Bey tarafından inşa ettirildiği tahmin edilmektedir. Kayıtlara göre cami için; Hacı Nimetullah bin Asker 1721’de, ardından Hacı Haydar Ağa 1755’te vakıfta bulunmuştur. Camide tarihi belirlenemeyen bir kitabede yapı için: “Bu eski ve harabe bir kilise iken tamir edilerek camiye çevrildi” ifadesi yer alır. Firuz Bey adı geçen bu kitabe, muhtemelen 1779-1781 arasında.

45 dakika

Kadioğlu Cami

Kadıoğlu Camii, Demokrasi Caddesi (12 Eylül Caddesi)’nde, Su Meydanı’ndadır. Caminin yapılış tarihi belli değildir. Caminin iki kitabesi vardır. Daha eski olduğu tahmin edilen son cemaat yeri pencere üzerinde bulunan kitabesi kırılmıştır. Kalan kısmı şöyledir: “sultanoğlu sultan (…) bunun tamirini emretti.” Tamir tarihi ve kimin yaptırdığı kırılmış olup kırılan yer betonla örtülmüştür. Bu caminin sultanlar tarafından yaptırılmamış olduğu, bu yazının başka bir yapıdan buraya.

45 dakika

Soğmatar Antik Kenti

Şanlıurfa Harran’a 53 km mesafede bulunan Soğmatar Antik Kenti MS 2. yüzyıla tarihlendirilmektedir. Bölge, Abgar Krallığı Döneminde Harranlıların Tektek Dağları bölgesinde; ay ve gezegen tanrıları için tapındıkları bir kült merkezi olduğu bilimsel olarak tespit edilmiştir. Fotoğraf: Gülcan Acar Soğmatar kelimesi, Arapça yağmur anlamında ki “Matar” sözcüğünden gelmektedir. Tektek Dağları'nın kışın bol yağmur alan bu bölgesinde bulunan çok sayıdaki sarnıç ve kuyuda.

45 dakika

Dabakhane Cami

Cami, Hanlar bölgesinde, Kelleçi Çayı civarında yer alır. Batı kapısı kitâbesinde; Sultan 2.Selim zamanında 1568 (hicri 975) tarihinde yaptırılmış olduğu yazılıdır. Yaptıranı belli olmasa da Behram Paşa olduğu tahmin edilmektedir. Yapı mihraba paralel üç kubbe ile örtülüdür. Giriş kapısı üzerinde mükebbire (avluya imamın sesini duyurmak amacıyla yapılan mimari bölüm) vardır ki bu özelliği ile Urfa camilerindeki tek örnektir. Kuzeybatıda yer alan minare, süsleme olarak yedi.

45 dakika

Peygamber Cami / Circis Peygamber Cami

Circis Peygamber adına yaptırılmış olduğu kabul edilen Peygamber Camii, Kamberiye Mahallesi’nde, Müftülük binası bitişiğindedir. Yapıldığı dönemde Urfa surları dışında kalan bu yapı, Circis Peygamberin makamı kabul edilmektedir. Camiye çevrilen kiliselerden biridir. Yapının iki kitabesi vardır. Ayrıca bir de Süryanice kitabesi bulunmaktadır. Cami içindeki bir sütun üzerine yazılmış kitabede: “Bu kilise, zamanın sultanı genç padişah Sultan Abdulmecid Han (1839–1861) devrinde.

45 dakika

Selahaddin Eyyubi Camii / Aziz Johannes Prodromos Addai Kilisesi

Yapı, Vali Fuat Bey Caddesi’nde (Büyükyol) bulunmaktadır. 457 yılında Piskopos Nona tarafından yaptırılan Vaftizci Yahya Kilisesi'nin üzerine 19'uncu yüzyıl başlarında inşa edildiği tahmin edilmektedir. Dönemi ve bölgedeki en büyük kilise olması dolayısıyla katedral olarak da adlandırılmıştır. Yapı, uzun yıllar harap durumda kalmış ve bir ara elektrik santrali olarak kullanılmıştır. 28 Mayıs 1993’te onarımı yapılıp cami olarak ibadete açılmıştır. Caminin girişi batı yönünde.

45 dakika

Damat Süleyman Paşa Cami

Damat Süleyman Paşa Camii, Atatürk Mahallesi’nde büyükşehir belediye binasının arkasında yer alır. Tescil kayıtlarına göre 17. yüzyıl sonlarına tarihlenmektedir. Camiyi yaptıran Gürcü asıllı Hassa silahşörlerinden Rakka Beylerbeyi Damat Süleyman Paşa’dır. Mevcut kayıtlarda Süleyman Paşa’nın 1688-89 yıllarında vefat ettiği belirtilmektedir. Zaman içerisinde yapılan ekleme ve genişletmeler sonucunda yapının asli yapısı bozulmuştur. Mevcut plana göre dikdörtgen avlunun dört.

45 dakika

Şeyh Mes’ud Türbesi

Şanlıurfadaki türbelerin en eski tarihlisi olan bu yapı, aslında dört eyvanlı kapalı Selçuklu medreseleri tarzında inşa edilmiş bir medrese yapısıdır. Doğudaki eyvanın alt kısmındaki odada Şeyh Mesut’un mezarı, eyvan içerisinde de sandukası bulunmaktadır. Şeyh Mesut, Anadolu’nun İslamlaşmasını sağlayan ve halkın mezheplerle tanışmasını sağlayan Hoca Ahmet Yesevi’nin halifelerinden biridir. Şeyh Mes’ud, Nişabur’dan Anadolu’ya gelerek halka İslamiyeti öğretmekle.

45 dakika

Eski Ömeriye Camii

Cami, Tütüncü Pazarı’ndadır. Yapının, dört kitabesi vardır. Dış kapının üzerindeki kitabesine göre Halife Hz. Ömer’in (r.a) (634–644) hilafeti zamanında yaptırıldığı belirtilmiştir. Son cemaat yerindeki tamir kitâbesine göre; yapı 1301 (hicri 701) tarihinde Ahmed Hacı Durmuş Siraceddin oğlu Ustad Muhammed Ağa tarafından tamir edilmiştir. Cami bahçesinde yerde bulunan bir taşın üzerinde bulunan kitabesinde caminin Ali Beğin oğlu Hacı Firuz Beğ tarafından 1772 (hicri 1186)'de.

45 dakika

Hüseyin Paşa Camii

Hüseyin Paşa Cami, Kara Meydanı semtinde, yolun ortasındadır. Cami, 1728 (hicri 1141)'de Urfa valisi olan Hüseyin Paşa tarafından yaptırılmıştır. Kitabesine göre; Merhum Ali Paşa'nın bu camiyi tamir ettiği belirtilmiştir. Kitabenin altında tarih yoktur. Son mısradaki "esas-ı azim" kelimesinin harfleri hicri 1142 (miladi 1729) yılını vermektedir. Öte yandan Yusuf oğlu Darendeli Hüseyin Paşa Vakfiyesi’nde Urfa'nın Karameydanı isimli mahallesinde bir cami yaptırdığını ve tamir.

45 dakika

Hartavizade Hafiz Muhammed Selim Türbesi

Hartavizade Hafız Muhammed Selim Türbesi Dabakhane Camisi’nin batı kapısı bitişiğindedir. Şeyh Muhammed Selim Efendi 1785 yılında Urfa'da doğmuştur. Tasavvuf dünyasının büyüklerinden 1826’da vefat eden Nakşibendi Şeyhi Mevlana Halid-i Bağdadî Hazretlerinin mürididir. Muhammed Selim Efendi, şeyhi ölünce Urfa'da Halid Bağdadî'nin halifeliğini devam ettirmiştir. Muhammed Selim 1860 da Urfa’da vefat edince Mevlid-i Halil Kabristanı’na defnedilir. 1874'te yol çalışmaları.

45 dakika

Harran Kalesi

Şehrin güney doğusunda yer alan İçkale, surların o kesimdeki parçasını oluşturmaktadır. Hemen hemen bütün kaynaklar, kalenin yerinde bir Sabii mabedinin bulunduğundan söz etmektedirler. İslâm kaynaklarında kaleden ilk kez bahseden el Mukaddesi (h. 4.-m. 10. asır) burasının Kudüs kalesi gibi taştan yapıldığını, güzel ve sağlam olduğunu söylemektedir. XVII. yüzyılın ortalarında Harran'ı ziyaret eden Evliya Çelebi Harran Kalesi için, "Urfa'dan güney tarafında 9 saat giderek.

60 dakika

Rizvaniye Medresesi

Rızvaniye Medresesi, Halil-ür Rahman Gölü’nün (Balıklıgöl) kuzeydoğusundaki Rızvaniye Camii’nin avlusunu çevreler şekilde inşa edilmiştir. İnşa kitabesine göre Osmanlı Devleti Dönemi'nde Rakka Valisi Rızvan Ahmet Paşa tarafından 1736 yılında yaptırılmıştır. Osmanlıca telaffuz farkından dolayı birçok kaynakta “Rıdvaniye Medresesi” olarak geçmektedir. Medrese, cami avlusunu çevreleyen “U” biçimli bir plana sahiptir. Medrese hücrelerinin önünde revaklar mevcuttur. İnşa.

45 dakika

Yusuf Paşa Cami

Yusuf Paşa Camii, Sarayönü Caddesi’ndedir. Camiyi yaptıran Urfa-Rakka Valisi Yusuf Paşa'dır. Yusuf Paşa'nın bu cami için düzenlediği vakfiye 1710 (hicri 1122) tarihlidir. Üç kitabesi bulunan yapının mihrap kitabesinde 1850 (Hicri 1267) tarihinde Hacı Es'ad adında bir hayırsever tarafından yapının bazı bölümlerinin onarıldığı belirtilmektedir. Caminin avlusunda bir oda kitabesi bulunmaktadır. Kitabede, hayırseverlerin 1872 (hicri 1289) yılında avludaki odayı onardıkları.

45 dakika

Halil Ür-rahman Camii / Döşeme Camii

Cami, Halil ür-Rahman Gölü’nün (Balıklıgöl) yanında yer almaktadır. Cami halk arasında “Döşeme Camisi” olarak da isimlendirilmektedir. 504 tarihinde Rahip Urbisyus tarafından Hz. İsa Peygamber’in annesi Hz. Meryem adına bir kilise inşa ettirilmiştir. Meryem Ana Kilisesi olarak kayıtlara geçen bu kilise, Abbasi Halifesi Me’mun döneminde (813-833), camiye dönüştürülmüştür. Minare, Selahattin Eyyubi’nin yeğeni El Melik’ül Eşref Muzafferüddin Musa tarafından 1211–1212.

45 dakika

Hacı Lütfullah Camii

Cami, Harran Kapısı’nın karşısındadır. İki kitabesi vardır. İç kapısı kitabesinde Mustafa oğlu Hacı Abdurrahman Efendi’nin yapıyı tamir ettirdiği yazılıdır. Tamirat 1720 (hicri 1133) ’de tamamlanmıştır. Kapı girişinin yan tarafında bulunan kitabede; “Hay ve Baki olan Allah'a hamd olsun bu tamamlandı. Yarab bu ev sahibini mutlu kıl. Kendisini cennete ulaştır, cehennemden uzaklaştır” yazılıdır. Kitabeye göre yapı, 1853 (hicri 1270) yılında yapılmıştır. Mustafa.

45 dakika

Hekim Dede Cami

Hekimdede Mahallesi’nde bulunmaktadır. Kesin yapım tarihi bilinmemektedir. Üç kitabesi vardır. Harim (Ana ibadet mekânı) kapısı üzerindeki kitabesinde caminin, Ahmed oğlu Bayram Bey tarafından 1634 (hicri 1043) yılında tamir edildiği belirtilmiştir. Camiin güney batı tarafında bir de çeşme kitabesi bulunmaktadır. Yazısı okunamayan kitabe üzerinde 1708 (hicri 1120) tarihi mevcuttur. Caminin iç kapı üstündeki tahrip olan kitabesinde ise camiin ikinci veya üçüncü tamirinin.

45 dakika

Göbekli Tepe

| Arkeolojik bir mevkii olarak ilk kez 1963 yılında, Türk ve Amerikan bilim adamlarının yaptığı bir yüzey araştırması sırasında tespit edilmiştir. Bu çalışmayla ilgili sonuçlar, Peter Benedict tarafından 1980 yılında yayımlanmıştır.Göbekli Tepe, Şanlıurfa İli’nin 15km kuzeydoğusunda, merkeze bağlı Örencik Köyü yakınlarındaki dağlık alan üzerinde yer almaktadır. Seçilen alan, diğer Neolitik Dönem yerleşim yerlerinde olduğu gibi su kenarı, vadi ya da ovada olmayıp, Harran.

120 dakika

Şeyh Dede Osman Avni Türbesi

Devrinin en büyük Kadiri Şeyhi, Şeyh Dede Osman Avni (K.S) Hazretleri İslam Peygamberi Hz. Muhammed (s.a.s)’in soyundandır. Türbenin üzerindeki kitabede şunlar yazılıdır: “Burası bütün evliyanın sultanı Ğavsül-a’zam hazreti Abdulkadir Geylani hazretlerinin pak dergâhlarıdır”. Şeyh Efendi, sürekli Mevlidi Halil Camii’nde oturmuş ve orada hizmetini yapmıştır. Bu şekilde 70 sene şeyhlik yapmış ve 1883 senesinde vefat etmiştir. Kendisinden sonra tarikatın hizmetini yapan Hafız.

45 dakika

Harran Kümbet Evleri

Harran Kümbet Evleri ören yerinden toplanan tuğlalarla 150-200 yıl önce inşa edilmiştir. Kare, ya da kareye yakın prizmatik bir temel üzerine bindirme tekniğinde tuğlalardan yapılmıştır. Fotoğraf: Orhan Özgülbaş Harcında gül yağı, saman, pişmiş toprak ve yumurta akı kullanılan, mimari yapısı ve malzemeleri sayesinde de yazları serin, kışları sıcak tutma özelliğine sahip evler, aşağıdan yukarıya doğru gittikçe daralmaktadır. Yüksekliği içeriden 5 metreye varan ve 30-40 tuğla.

45 dakika

Hasan Padişah Camii

Balıklıgöl civarında, Akarbaşı mevkiinde bulunmaktadır. Urfa Salnamesine göre; Hasan Padişah Camii, 15. yüzyılın ikinci yarısında, Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan tarafından yaptırılmıştır. Aynı salnameye göre yapı, 14. yüzyıla tarihlenen Tok Temur Mescidi’ne bitişik olarak inşa edilmiştir. Hasan Padişah Camii, kitabelere göre; 1574’te Osmanlı Sultanı Selim Han döneminde, Şeyh Abdulkadir oğlu Hacı Yakub tarafından onartılmıştır. Yapı daha sonra; 1575, 1585, 1796, 1859.

45 dakika

Rizvaniye Camii

Balıklıgöl'ün kuzey kenarında bulunan cami, 1736 (Hicri.1149) yılında Rakka Valisi Rıdvan Ahmet Paşa tarafından yaptırılmıştır. Mihraba paralel ve üç kubbeli olarak inşa edilmiştir. Caminin doğusunda tek şerefeli bir minare yer alır. Harim giriş kapısı iki renkli malzeme kullanılarak yapılmıştır. Harim kısmı (ana ibadet mekânı) her yönden açılan pencereleri ile oldukça aydınlıktır. Süsleme olarak yapının en ilginç kısmı, giriş kapısıdır. Ahşap kapı, çivi kullanılmadan geçme.

45 dakika

Nebih Efendi Türbesi

Devrinin büyük alim ve evliyasından olan Nebih Efendi’nin Türbesi Bediüzzaman Mezarlığı’nın batı tarafındadır. Halk arasında Nebi Efendi olarak tanınır. Aynı türbede Nebi Efendi’nin ayakucunda Şeyh Abdurrahman Efendi ve Kürt Hac Ali Efendi’nin mezarları bulunmaktadır. Bu türbe halk tarafından sürekli ziyaret edilmektedir. Nebih Efendi, 1789’da (hicri 1203) vefat etmiştir. Nakşibendî tarikatına mensuptur. Nebih Efendi’nin tekkesi Bıçakçı Meydanı yakınındaki Nabi Sokak’tadır..

45 dakika

Şazeli Ali Dede Türbesi

Şazeli Ali Dede 17'nci yüzyılda Urfa’da yaşamış Kadiri tarikatına bağlı Şazeli kolundan bir tarikat şeyhidir. Ali Dede Afrika’dan İstanbul’a gitmiş ve Erenköy’e yerleşmiştir. Daha sonra Urfa’ya gelip Halil ür-Rahman civarına yerleşmiş ve tekke açmıştır. Osmanlı Padişahlarından IV. Murat, 1639 Bağdat Seferine giderken, Şazeli Ali Dede’ye misafir olur. Padişahın verdiği beraata göre Afrika’da yaşayan Şazeli Tarikatı kurucusu Şazeli Hasan Dede’nin evlatlarındandır. Padişah IV..

45 dakika

Kibris Mescidi

Ellisekiz Meydanı'na (Hoşgörü Meydanı) giden sokağın girişindedir. İnşa kitabesi bulunmayan mescidin adına 1920 (hicri 1339) tarihli bir vakfiyede rastlanmaktadır. Burada yapı için “Hacı Mihman Mescidi, nam-ı diğer Kıbrıs Mescidi” ifadeleri kullanılmıştır. Buna göre; 1523’e ait kayıtlarda “Mescid-i Hacı Mihman” olarak geçen yapının bu yapı olduğu tahmin edilmektedir. Yapı Cumhuriyet (1923) sonrası yenilenmiştir. Bu yenileme sırasında son cemaat yeri betonlaşmıştır. Avlunun.

45 dakika

Han El-Ba’rur

Harran'ın 27 km. güneydoğusundaki Göktaş Köyü'nde bulunan Han El-Ba'rur, Eyyubiler dönemine tarihlenmektedir. Tektek Dağları olarak anılan dağlık bölgede Harran-Bağdat yolu güzergâhında bulunan kervansaray; mescit, muhafız odası, ahırlar, hamam ve yazlık odalardan oluşmaktadır. Yapı, Anadolu Selçuklu kervansaraylarının tüm özelliklerini taşımaktadır. 43.30x44.80 metre ölçülerinde kareye yakın bir avluyu çevreleyen kervansarayın biri kuzeyde, diğeri de batıda olmak üzere iki.

60 dakika

Tuzeken Cami

Türkmeydanı Mahallesi Güllüoğlu Sokak’tadır. İki kitabesi vardır. Avlunun batısındaki imam oda kitabesinde; harap halde iken onarıldığı belirtilmektedir. Tarih olarak 1858 (hicri 1275) tarihi okunmuştur. Bu odanın Kur'an kursu dershanesi olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. Cami eyvanının üzerinde kufi yazı ile yuvarlak bir zemin üzerindeki kitabede "Lâilâhe İllallah Muhammediin Resulallah" yazılmıştır. Minare kaidesinde ise tamir kitabesi olup buna göre minare 1754 (hicri.

45 dakika

Hizanoğlu Cami

Hızanoğlu Camisi'nin üç kitabesi vardır. Caminin dış kapı üzerindeki kitabesinde caminin Hacı Halil adında biri tarafından 1729 yılında tamir edildiği yazılmıştır. Caminin iç kapı kitabesinde Hacı Halil Ağa'nın bu eski camiyi tamir ettirdiği yazılıdır. Minare kaidesinde yer alan Şair Zahir’in yazdığı kitabede minarenin yerinin çok yüksek olduğu, hoş bir yerde yapıldığı belirtilmektedir. Minare şerefesinin kapı girişi üzerindeki kitabede Muhtar Beğ isminde birinden ve.

45 dakika

Seyyid Maksud Oğlu Seyyid Hacı Ali Türbesi

Harran Kapı Mezarlığı içerisinde yer alan bu türbe, kesme taşlardan sekizgen planlı ve tek kubbeli olarak inşa edilmiştir. Kitabesinde şöyle yazılıdır: "Bu mezar, seyyidler seyyidi, iyilik ve güzellikler babası, Seyyid Maksud oğlu Seyyid Hacı Ali'nindir. Allah'ın rahmetine kavuştuğu Rebiyülevvel 1003 (Kasım 1594) tarihinde burası bina edilmiştir." Türbede, Seyyid Ali'den başka 1876'da vefat eden Kadiri Şeyhi Hacı Mustafa Efendi, iki oğlu, bir kızı ve 1969'da vefat eden Şeyh.

45 dakika

Harran Cennet (Ulu) Cami

H arran Ulu Camii (sadece Ulu Cami veya Cennet Cami olarak da bilinir), Türkiye 'nin Şanlıurfa ilinin Harran ilçesinde yer alan bir camidir . Türkiye'de İslam mimarisinde yapılmış en eski cami olan Harran Ulu Camii, 744-750 tarihleri arasında Emeviler devrinde II. Mervan tarafından yaptırılmıştır.

30 dakika

Sultanbey Cami

Akarbaşı semtinde Çift Kubbe'ye çıkılan yol üzerindedir. Bir kitabesi vardır. Camiin giriş kapısı üzerindeki kitabesinde; Sultan Bey Mescidi’nin Sultan III. Murad (1574–1595) devrinde 1587 (hicri 995) yılında, Emir Sultan Ahmed Bey tarafından yaptırıldığı yazılıdır. Bu zatın kabri de caminin altındadır. Mahmut Karakaş'a (Şanlıurfa ve İlçelerinde Kitabeler/Şanlıurfa İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Yayınları) göre aynı semtte bulunan Sultan Hamamı Emir Sultan Ahmed tarafından.

45 dakika

Arabi Cami

Cami, Urfa'nın Tepe Mahallesi Harrankapı semtinde Mahmut Coşkunses Sokağı’ndadır. Bu camiye “Eski Arabi Camii” de denmektedir. Caminin minare kaidesindeki kitabesinde Muhammed Fazili Efendinin bu camiyi 1743 (hicri 1156) tarihinde yaptırdığı yazılıdır. Kayıtlara göre; cami Alihan Mescidi diye bilinen bir mescidin yerine inşa edilmiştir. Minaresi Urfa'daki tek örnektir. Caminin iç kapısı üzerindeki kitabesinde aynı tarihte Muhammed Fazili Efendi’nin camiye vakıf yaptırdığı.

45 dakika

Balıklı Göl (Aynzeliha)

İbrahim Peygamber, devrin zalim hükümdarı Nemrut ve halkının taptığı putlarla mücadele etmeye, tek tanrı fikrini savunmaya başlayınca, Nemrut tarafından bugünkü Urfa Kalesinin bulunduğu tepeden ateşe atılır. Bu sırada Allah tarafından ateşe ""Ey ateş, İbrahim'e karşı serin ve selamet ol""' emri verilir. Bu emir üzerine, ateş suya odunlar da balığa dönüşür. İbrahim bir gül bahçesinin içersine sağ olarak düşer. İbrahim'in düştüğü yer Halil-ür Rahman gölüdür. Rivayete göre.

30 dakika

Halil Ür-rahman Medresesi

Halil-ür Rahman Medresesi, Halil ür-Rahman Gölü’nün (Balıklıgöl) batı kenarında yer alır. Medrese, 1775 yılında yaptırılmıştır. Mevcut kaynaklara göre Osmanlı Dönemi'nde Sultan Abdulaziz zamanında Derviş Ali Paşa tarafından 1871 yılında onarılmıştır. “L” şeklinde bir plana sahip olan Halil ür-Rahman Medresesi, düzgün kesme taş malzemeden inşa edilmiştir. Balıklıgöl’ü besleyen ana kaynağın bu medresenin altında olduğu kabul edilir.

45 dakika

Behramlar Cami

Cami, Harrankapı semtindedir. İki kapısı vardır. Batı tarafındaki dış kapı üzerinde iki kitabe bulunmaktadır. Üstteki kitabede; caminin1585 (hicri 993) yılında Abdullah'ın oğlu Hacı Ali'nin oğlu Hacı Muhammed tarafından tamir edildiği yazılıdır. Alttaki kitabede “Mescidler Allah’a mahsustur, Allah ile beraber bir başkasına dua etmeyin” yazısı ve onun altında dua satırı bulunmaktadır.

45 dakika

Hayrullah Cami

Hayrullah Camii, Kendirci Mahallesi’nde Harrankapı Semti'ndedir. Caminin iki kitabesi vardır. Dış kapı kitabesinde Abdurrahman Beşe(Paşa) oğlu Hacı Ali tarafından minare ve kapının tamir edildiği yazılıdır. Buradaki tarih 1764 (hicri 1178)'dir. Mimber üzerindeki kitabesinde ise mimberin tamirinden bahsedilmektedir. Ancak tamiri yaptıranın adı belirtilmemiştir. Tamir tarihi olarak 1797 (hicri 1212) verilmiştir.

45 dakika

Çarhoğlu Camii

Çarhoğlu Cami, Kurtuluş Mahallesi’nde yer alır. Bu caminin eski adı "Ömeriye" ve "Meşarkiye" olarak bilinir. Caminin yapım kitabesi yoktur. Yapının üzerinde sadece bir kitabe mevcuttur. Cami avlusundaki kitabede; Muhammed Çarhoğlu tarafından kapsamlıca onarıldığı yazılıdır. Tarih olarak 1955 (hicri 1375) tarihi verilmiştir. Kitabenin hattı Urfalı Hattat Behçet Efendi tarafından yazılmıştır.

45 dakika

Nakibzade Medresesi

Nakibzade Medresesi, Ulu Cami doğusunda bugün ayakta olmayan Eyyubi Medresesi’nin yerine inşa edilmiştir. Yapı üzerindeki kitabeye göre 1781 yılında Nakibzade Hacı İbrahim Efendi tarafından yaptırılmıştır. Medrese; 1876 yılında onarım görmüştür. Cumhuriyet'ten sonra Atatürk İlkokulu, sonra Vakıflar Şube Müdürlüğü olarak kullanılmıştır. 2010-2011 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarılmıştır.

45 dakika

Hasanpaşa Cami

30 dakika

Şehbenderiye Cami

Şehbenderiye Camii, Topçu Meydanı’ndadır. Caminin dış kapısı ve son cemaat yerinde olmak üzere iki kitabesi vardır. Urfalı Şair Emin tarafından yazılan dış kapı kitabesine göre 1909 (hicri 1327) yılında yaptırılmıştır. Son cemaat yerinin doğusundaki kitabesinde ise caminin Bekir Bey adlı biri tarafından yaptırıldığı belirtilmektedir. Yapı kesme taş malzemeden inşa edilmiştir.

45 dakika

Siverekli Mescidi / Hz.abbas Cami

Siverekli Mahallesi’nde (bugünkü Beykapısı Mahallesi alanı içinde) yer alan 1882 (hicri 1300) tarihli bir çeşme mevcuttur. Kaynaklara göre bu çeşmenin bitişiğinde Siverekli Camii adında bir cami mevcuttu. Bu cami günümüzde bozulmuş ve ev olarak kullanılmaktadır. Ancak caminin bir kısmı ibadet mekânı olarak kullanılabilmektedir. Cami olarak kullanılan bu alana ise Hz.Abbas Camii denmektedir.

45 dakika