Ağırnas Yer Altı Şehri

Dehlizleri, mağaraları, yeraltı şehir kalıntılarıyla Ağırnas günümüzden en az 3 bin yıl öncesinde insanların oturduğu anlaşılan bir yerleşim merkezidir. Ağırnas'ın geçmişi ile ilgili Selçuklular Dönemi'ne ait tarihi belgeler bulunmamakta ama Osmanlı Dönemi'ne ait kayıt bulunmaktadır. Bu kayıtlara göre; 1500 yılında yapılan tahrir defterine Ağırnas; Kayseri'de bulunan 9 nahiyeden biri olan Koramaz Nahiyesi'ne tabi, 53 hane hıristiyan (Gebran hane), 3 hane Müslüman, 2 adet değirmen 4 adet bezirhanesi bulunan ve 18 bin akçe vergi ödeyen hem nüfus hem de ekonomik yönden oldukça büyük bir köy olarak kaydedilmiştir. Kasaba nüfusunun yüzde 95'ini Rumlar teşkil etmektedirler.

Köy arazisinin kıraç ve volkanik olması tarım yapmaya ve bol verim elde etmeye musait olmayışı tarımın bir yıl yapılıp ikinci yıl ekilecek yerlerin nadasa bırakılması zorunlu olduğundan hatta yapılan tarımda verimin çok düşük en olumlu şartlarda bile bire beş veya bire yedi gibi ürün vermesi insanların geçimlerini temin etmek için başka meslek dallarına itibar etmelerine neden olmuştur.

16 ve 17'nci yüzyıl'da Türkiye'den İngiltere'ye ihraç edilen mallara ait listenin ilk sırasında Ağırnas'ta dokunan kumaşlar yer almaktadır. Bilhassa "Ağırnas Boğası" denilen ince yumuşak beyaz pamuklu bez başta İngiltere, Fransa ve Hollanda da çok aranan rağbet gören ticari mallar arasında görülmektedir. Burası 1923-2003 arası Taşören adını taşımış ve daha sonra yeniden eski adına dönmüştür.