Gezilecek yerler
Diyarbakır gezilecek yerler
35 nokta; her biri açıklaması, ne kadar sürdüğü ve haritadaki yeriyle.
Kısaca
Diyarbakır sınırlarında toroti kataloğunda açıklamalı 35 gezi noktası bulunuyor. En sık öne çıkan başlıklar: Doğa, Tarih, İnanç mirası, Yerel kültür, Müze, Kültür.
Diyarbakır ilçeleri
Hilar Mağarası
Ergani’nin güneyinde yer alan Hilar Köyü’nün doğusunda bulunmaktadır. Mağaraların ilçeye uzaklığı yaklaşık 7 km dir. Kayalardaki birçok tarihi eser, köyün girişindeki boğazda toplanmıştır. Diyarbakır Arkoloji Müzesinden alınan bilgilere göre Hilar Mağaraları Paleolitik dönemden itibaren yerleşime sahne olmuş, Roma Döneminde de yerleşim devam etmiştir. Osmanlı Dönemine kadar farklı işlevlerde kullanılmıştır.
30 dakika
Dakyanus şehri
Dakyanus şehri Lice'nin 18 kilometre batısında fis (efsus'dan bozma olduğu söyleniyor.) ovasına hakim 1110 rakımlı bir tepeye kuruludur. kent'te bilimsel bir kazı ve araştırma yapılmadığından ne zaman ve kimler tarafından kurulduğu ve ne zaman bir harabeye döndüğü kesin olarak bilinmemektedir.
30 dakika
Ashâb-ı Kehf Mağarası (Yedi Uyurlar)
Yerden yüksekte ve üzerinde gölgelik şeklinde bir çıkıntı olan bu mağara, içeriye doğru girintilidir. 12. asırda Artuklu hükümdârı Melik Âdil burayı imar ettirip buraya bir kitâbe yaptırdı. Tarihçi Abdürrezzak Semerkandî'nin bir eserinde şöyle geçmektedir, "Sultan Üveys, Lice'deki Ashab-ı Kehf'e Bingöl üzerinden sefer düzenledi ve Muş Ovası'na vardı". Lice ilçesindedir.
45 dakika
Çeper Kervansarayı
Yerli halk arasında xana kelé olarak ta bilinen kervansaray (han), Diyarbakır - Bingöl yolunda, Lice yol ayırımından yaklaşık olarak 5 km kuzeyde, Biryas köyü yakınındadır. bugünkü Bingöl yolunun sol kenarında yer alan bu han, küçük bir tepenin eteğinde, hafif meyilli bir arazi üzerinde kurulmuştur. Yapının tonozları yer yer göçmüş durumdadır.
30 dakika
Şeyh Mutahhar Camii
Akkoyunlular’ın en önemli anıtsal eserlerindendir. Şeyh Mutahhar’ın kabrinin bulunduğu arsa üzerine inşa edilmiştir. Halk arasındaŞeyh Matar Camii olarak bilinir fakat kaynaklarda adı Kasım Bey Camii veya Kasım Padişah Camii olarak da geçmektedir.
20 dakika
Behram Paşa Camii
Yapı 1564-1572 yılında Diyarbakır’ın 13. Osmanlı Valisi Behram Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yapı, Mimar Sinan’ın eserlerinin derlendiği Tuhfetül Mi’marin kitabında Mimar Sinan eseri olarak geçmektedir.
20 dakika
Zerzevan Kalesi Ve Mithras Kutsal Alanı
Zerzevan Kalesi Diyarbakır Çınar ilçesinde bulunan Diyarbakır-Mardin karayolu üzerinde yer almaktadır. Roma’nın sınır garnizonu olan Zerzevan Kalesi’nin tarihi 3 bin yıl öncesine, Asur Dönemi’ne kadar gitmektedir. Pers Dönemi’nde de Kral Yolu üzerinde bulunan yerleşim alanı yol güvenliğinin sağlanması amacıyla kullanılmıştır. Diyarbakır İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Roma Dönemi’nde MS 3. yüzyılda Severuslar Dönemi’nde asıl askeri yerleşim inşa edilmiştir. Yerleşimin surları.
45 dakika
Dicle Köprüsü
On Gözlü Köprü denilen Dicle Köprüsü, on kesik kemer üzerinde inşa edilen bloklarla Dicle’nin iki yakasını birleştirir. Güney cephesinde, kemerlerle korkuluk arasında yer alan iki satırlık çiçekli kûfî kitâbeden, Mervânoğulları’ndan Nizâmüddevle Nasr zamanında Kadı Ebü’l-Hasan Abdülvâhid tarafından 1064 - 65 yılında Ubeyd adlı bir mimara yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Ancak araştırmacılar bu kitâbenin onarım kitâbesi olduğu görüşünde birleşmekte ve eserin çok daha eski bir.
45 dakika
Deliller Hanı
Sur içinde Mardin Kapısı yakınında yer alan yapı Hüsrev Paşa Hanı olarak da adlandırılmaktadır. Han 934 (1527-28) yılında Diyarbakır’ın ikinci Osmanlı beylerbeyi Deli Hüsrev Paşa tarafından yaptırılmıştır. Yapının Deliller Hanı adını almasının sebebi, hacı adaylarına rehberlik yapan delillerin burada konaklamasıdır. Han karşısındaki geniş alana da Hacılar Harabesi denilmekteydi. Açık avlulu ve kapalı iki bölümden meydana gelen yapı, bu haliyle Selçuklu devri.
45 dakika
Cahit Sitki Taranci Müzesi
Ünlü şairimiz Cahit Sıtkı Tarancı’nın doğduğu ve çocukluk yıllarını geçirdiği ev 1733 yılında inşa edilmiştir. Diyarbakır’ın geleneksel konut mimarisinin tüm özelliklerini taşıyan, merkezi bir avlu etrafında sıralanmış dört kanattan oluşan ev zemin artı bir katlı olarak tamamen bazalt taş kullanılarak inşa edilmiştir. Fotoğraf: Official Turkish Museums Bina iklim şartlarına uygun olarak yazlık (kuzeyde), kışlık (güneyde), ilkbahar (doğuda) ve sonbaharlık bölümden (batıda).
45 dakika
Semanoğlu (Gazi) Köşkü
Asıl adı Semanoğlu Köşkü olan yapı 15. yüzyıl Akkoyunlular tarafından yaptırılmıştır. 1. Dünya Savaş’ında karargâh olarak kullanıldığından 1935 yılında belediye tarafından satın alınıp Gazi Köşkü olarak adlandırılarak Atatürk’e armağan edilmiştir. Mardin Kapısının dışında Dicle Köprüsünün batı yamacındadır. Köşk iki katlı olarak yapılmış, her iki katında birer eyvan ve eyvanların iki yanında mekânlar yer almaktadır. Şuan Atatürk’e ait eşyalar, belgeler ve fotoğraflar.
30 dakika
Atatürk Müzesi
Yapının inşa tarihi ve yapanı hakkında bilgi bulunmamakta fakat İç kalede bulunan binalarla aynı dönemde yapıldığı düşünülmektedir. Kaynaklara göre; I. Meşrutiyetin ilanından önce ülkede baş gösteren karışıklık Diyarbakır’da da etkisini göstermiş, 1906’da hürriyetin ilanıyla imar faaliyetleri tekrar başlamış ve iç kale’deki Umumi Müfettişlik makamı bu tarihte yapılmıştır. Bu bina Genel Müfettişin oturduğu bina olup, 1916 da 2. ordu komutanlığı karargâhı olmuştur. Atatürk.
45 dakika
Ziya Gökalp Müzesi
Ziya Gökalp Müzesi, Diyarbakırlı sosyolog, yazar Ziya Gökalp’ın doğduğu evdir. 23 Mart 1956 tarihinde müze olarak ziyarete açılmıştır. Yazarın kişisel eşyaları ve belgelerinden oluşan kolleksiyonlar ile yörenin etnografik eserleri sergilenmektedir.Diyarbakır'ın tipik sivil mimarlık örneklerinden biri olan bu iki katlı ev, 19. yüzyıl başında siyah bazalt taşı kullanılarak inşa edilmiştir. İç avlunun etrafında birleşen harem ve selamlık dairelerinden oluşur. 1824 yılında Ziya.
45 dakika
Hazreti Süleyman Cami
Yapı Hazreti Süleyman Camii, Nasiriyye Camii Meşhed Camii, Murtaza Paşa Camii ve Kale Camii olmak üzere bir çok isimle anılmaktadır. Minaresindeki kitabelerden anlaşıldığı üzere Nisanoğlu Ebul Kasım tarafından 1155-1160 yılları arasında yaptırılmıştır. İç Kalede Oğrun Kapının güneyindeki burcun kenarında yer alan caminin en önemli özelliği Hz. Ömer döneminde Diyarbakır’ın fethinin buradan başlamasıdır.
20 dakika
Goderne Taşköprüsü
Kulp’u Silvan ve Hazro’ya bağlayan ve adını köyün isminden almakta olup, Taşköprü köyünün de kuzeybatısında yer almaktadır. Kulp, Silvan ve Hazro’yu birbirinden ayıran Sarum Çayı üzerinde kurulan Taşköprü, II. Abdülhamit döneminde yapılmıştır. Mimarisi ile Batman’daki Malabadi Köprüsü’ne benzeyen Taşköprü, köyün kuzeyinde bulunan kayalıklarda kesilen özel biçimli taşlardan yapılmıştır.
20 dakika
Çermik Kaplıcaları
Çeşitli deri ve adele ağrıları ile felç ve romatizmal hastalıklara çok iyi gelen Çermik Kaplıcaları, Çermik İlçesi'ndedir. Yine burada bulunan Belkıs Hamamı özelikle çocuk sahibi olmak isteyen bayanların akın ettikleri bir yer haline gelmiştir. Burada özel bir dua ile yıkanan kadınların çocuk sahibi olacağına dair yaygın bir inanç vardır.
45 dakika
Karacadağ
Şanlıurfa Karacadağ Kayak Merkezi son yıllarda özellikle ziyaretçi akınına uğramaktadır. Kasım ayı sonlarında ziyaretçilerine açılan kayak merkezi dört ay boyunca hizmet vermektedir. Yaklaşık 700 metre uzunluğuna sahip bir kayak yapma alanı vardır. Siverek ilçesi sınırlarında bulunan kayak merkezi ilçeye 60 km uzaklıktadır. Kayak merkezi haricinde bir kafe ve hizmet evi bulunmaktadır.
45 dakika
Melik Ahmet Paşa Cami
Cami 1587-1591 yılları arasında Diyarbakır’ın Valisi Melik Ahmet Paşa tarafından kendi adıyla anılan cadde üzerinde yaptırılmıştır. Mimar Sinan’ın eserlerinin derlendiği Tuhfetül Mi’marin’de Melik Ahmet Paşa Camii’nin ismi de geçmektedir. Altta depo ve eskiden dükkan olarak kullanılan mekanları bulunan yapı yükseltilmiş ve merdivenle çıkılan bir cami haline getirilmiştir.
20 dakika
Süryani Kadim Yakubi Mezhebi (Meryem Ana) Kilisesi
Yapı topluluğu; kilise, Mar Yakup kutsal alanı, 4 avlu, derslik ve lojmandan oluşur. Meryem Ana Kilisesi’nin yapılış tarihi kesin olarak tespit edilememekle birlikte 282 yılında Diyarbakır’a yerleşen Nusaybinli Mar Afrem’ın 303 yılında bu kilisede vaftiz edildiği bilgisine dayanılarak en geç 3. yüzyılın hemen başlarında inşa edildiği tahmin edilmektedir.
30 dakika
Saint George Kilisesi
Kilise iç kale’nin kuzeydoğu köşesinde yer alır. Mimari tarzı ve yapıda kullanılan malzemeden dolayı Roma Dönemine ait olduğu düşünülen kilise, Artuklular döneminde batı tarafına eklenen kubbeli bölüm ile hamam haline getirilmiştir.
30 dakika
Arkeoloji Müzesi
Müze; bölgede gerçekleştirilen kazılar ve satın alma, müsadere gibi yollarla kazanılan; Prehistorik Çağdan itibaren Eski Tunç, Urartu, Asur, Helenistik, Roma, Bizans, Selçuklu, Akkoyunlu ve Osmanlı devirlerine ait eserler ve ayrıca Amida baskılı Artuklu dönemi sikkeleri ile etnografik eserlerden oluşan zengin bir koleksiyona sahiptir
45 dakika
Ali Paşa Cami
Cami, 1534-1537 yılları arasında Diyarbakır Valisi Hadım Ali Paşa tarafından yaptırılmıştır. Cami Mimar Sinan’ın Diyarbakır’daki eserlerinden biridir. Bugün kullanılmayan Şafiler bölümü 1769-1770 yılları arasında eklenmiştir. Ayrıca külliyede Ali Paşa Medresesi, zikirhane, hamam ve avlunun ortasında bir şadırvan yer almaktadır.
20 dakika
Hüsrev Paşa Cami
1521-1528 yılları arasında Diyarbakır’ın 2. Valisi Hüsrev Paşa tarafından yaptırılmıştır. Eser Hüsrev Paşa Mahallesinde yer almaktadır. Medrese olarak inşa edilen yapının mescit kısmı devamlı ibadet yeri olarak kullanılınca yapıya 1728’de bir de minare eklenerek cami olarak kullanılmaya başlanılmıştır.
20 dakika
Hilar Mağaraları
Ergani İlçesi Hilar (Sesveren Pınar) Köyü'nde bulunan mağaralarda Antik Çağ'dan kalma kaya mezarlar ve kabartmalar bulunmaktadır. Köy yakınında yapılan kazılar sonunda , burasının ilk yerleşme yerlerinden biri olduğu ortaya çıkmıştır.
45 dakika
Surp Giragos (Ermeni) Kilisesi
Ermeni cemaatinin Ortadoğu'daki en büyük kilisesi konumunda kabul edilen Surp Giragos Ermeni Kilisesi, 16. yüzyılda inşa edilmiştir. 1518 yılında Sen Teodaros Kilisesi’nin camiye dönüştürülmesinden sonra, kiliseye ait mezarlığın içinde Surp Giragos Kilisesi’nin inşa edildiği ifade dilmektedir. Kilise, 1722 yılında dönemin metropoliti Bedros Vartabed tarafından geniş çaplı bir restorasyona tabi tutulmuştur. Surp Giragos Kilisesi, 1881 yılında meydana gelen bir yangında harap.
30 dakika
Hazreti Süleyman Türbesi
Yapı Hazreti Süleyman Camii, Nasiriyye Camii Meşhed Camii, Murtaza Paşa Camii ve Kale Camii olmak üzere bir çok isimle anılmaktadır. Minaresindeki kitabelerden anlaşıldığı üzere Nisanoğlu Ebul Kasım tarafından 1155-1160 yılları arasında yaptırılmıştır. İç Kalede Oğrun Kapının güneyindeki burcun kenarında yer alan caminin en önemli özelliği Hz. Ömer döneminde Diyarbakır’ın fethinin buradan başlamasıdır. Caminin bitişiğinde Osmanlılar döneminde yapılan Halid Bin Velid’in oğlu.
20 dakika
Birkleyn Mağaraları
Dicle nehrinin, toprak üzerinden gelerek ilerleyen iki ana kaynağından bir tanesi, bu mağaranın bulunduğu yerde toprak altına iner ve mağaranın içinden geçerek, bir tünelden ilerlemeye devam eder ve bir süre sonra ise, tekrar toprak üstüne çıkar.Bu nedenle, buradan çıkan suya “Birkleyn suyu” ismi verilir. Birkleyn suyu: Anadolu ve Kuzey Metopotamya arasındaki antik bir yol üzerinde, Dicle nehrinin diğer kolu ile birleşeme kadar, yer altında, doğal bir tünelden akarak gider..
30 dakika
Mesudiye Medresesi
Ulu Camii’nin kuzeyinde ve camiye bitişik olan Mesudiye Medresesi Diyarbakır’da yapılan ilk büyük medresedir. Medresenin yazıtından öğrenildiğine göre 1198-1199 yılında Artuklu Meliki Mesud Kutbeddin Ebu Muzaffer Sökman zamanında yapılmaya başlanmış, Sökmen II'nin ölümünden sonra yerine geçen Mesud zamanında yapım çalışmaları devam etmiş, Mevdud zamanında 1223’de tamamlanmıştır Medresenin mihrap yakınındaki pencerelerden birisi üzerindeki kitabeden de planlarını Halepli.
30 dakika
Fatih Paşa (Kurşunlu) Camii
Diyarbakır’da şehrin ilk Osmanlı Valisi Bıyıklı Mehmet Paşa tarafından 1516-1520 tarihleri arasında inşa ettirilmiş camidir Şehrin ilk Osmanlı Camisi’dir ve Diyarbakır’daki yapıların en boyutlu ve özenlisi olduğu kabul edilmektedir.Diyarbakır’ı Osmanlılar adına zapt etmiş olan Bıyıklı Mehmet Paşa’ya Diyarbakır halkının “Fatih Paşa” sanını vermesinden ötürü Fatih Paşa Camii; kubbe ve çatısının tamamen kurşun tabakasıyla kaplanmış olmasından dolayı “Kurşunlu Cami” olarak da.
20 dakika
Diyarbakir Ulu Cami
Diyarbakır Ulu Cami, Anadolu’nun en eski camilerindendir. Yapım tarihi kesin olarak bilinmeyen ve kentin en büyük kilisesi olan Mar Toma Kilisesi’nin MS 639 yılında camiye çevrilmesi ile oluşturulmuştur. Ali Düzdemir Diyarbakır’da hüküm sürmüş bütün devletler tarafından Ulu Cami’ye büyük önem verilmiştir. Ali Düzdemir Büyük Selçuklu hükümdarı Melikşah, Anadolu Selçuklu hükümdarı Gıyaseddin Keyhüsrev, Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan ve Osmanlı padişahlarından birçoğu ile.
45 dakika
Diyarbakir Arkeoloji Müzesi
Diyarbakır Arkeoloji Müzesi Diyarbakir ve cevresinden saglanan çogunlugu Hitit, Asur,Roma,Bizans, Artuklu, Akkoyunlu ve Osmanlilara ait eserlerin sergilendigi bu müzede bölgede bulunan Neolitik çağa ait eserler de sergilenmektedir. Muzedeki Arkeolojik ve Etnografik eserlerin sayisi 10.000'i aşmaktadir. 1934 yılında açılan müze, 1986’da yeni binasına taşınıncaya kadar faaliyetini, Ulucami’nin batısındaki Artuklu Hükümdarı el-Melikü’s-Sâlih Mahmud zamanında (1201-1222).
45 dakika
Diyarbakir Kalesi Ve Hevsel Bahçeleri
Diyarbakır Kalesi ve Hevsel Bahçeleri Kültürel Peyzajı; Diyarbakır Surları ve Hevsel Bahçeleri olmak üzere iki ana bileşenden oluşmaktadır. Bölgede hüküm süren medeniyetlerin, kültürlerin ve dönemin ihtiyaçları doğrultusunda şekillenerek özgünlüğünü ve 7 bin yıllık tarihsel varlığını sürdüren Diyarbakır Kalesi, surları ve burçları hala orijinal ve özgün kültür varlıkları olarak yaşamakta ve dünya tarihi için önemli bir evrensel miras özelliğini korumaktadır. Hevsel.
45 dakika
Malabadi Köprüsü
Malabadi Köprüsü, Artuklu Beyliği döneminde inşa edilmiş tarihi bir köprüdür.
30 dakika
Dicle (Ongözlü) Köprüsü
On Gözlü Köprü, Dicle Köprüsü, Silvan Köprüsü ve Mervani Köprüsü olarak dört ayrı isimle bilinen ihtişamlı köprü, Mardin Kapısının 3.km batısında yer almaktadır. Köprünün tarihçesi hakkında bazı kaynaklarda 6.yüzyılda I.Anastasias Döneminde yapıldığı bilgisine ulaşılmaktadır. Köprü zaman içerisinde şehri kuşatan kuvvetler tarafından yıktırılmış, daha sonradan yeniden onarılmıştır. Şehrin son defa Bizans İmparatoru Juannes Tzimisces tarafından 974 yılında kuşatılması.
20 dakika
Hasan Paşa Hanı
Hasan Paşa Hanı Ulu Cami’nin doğusundadır. Osmanlı Dönemi Valilerinden Vezirzade Hasan Paşa tarafından 1573 yılında yaptırılmıştır. Avlulu, iki katlı olarak inşa edilmiştir. Avlunun ortasında sütunlu ve üstü kubbeli bir şadırvan bulunmaktadır.
45 dakika